ผมพิจารณาเห็นว่า ประเด็นว่าด้วยความเป็นประชาธิปไตยทางการเมืองนั้นได้มีท่านผู้รู้หยิบยกขึ้นมาวิเคราะห์กันในรายละเอียดอย่างต่อเนื่องมาหลายทศวรรษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างที่มีการ “ร่างรัฐธรรมนูญ” ฉบับต่างๆ กว่า ๑๐ ฉบับ ในเวลาที่ผ่านมา ซึ่งความขัดแย้งที่ปรากฏอยู่ ก็เป็นความขัดแย้งในความรู้สึกนึกคิดของแต่ละบุคคล ที่ย่อมจะมีความแตกต่างกันไป สำหรับประเด็นในเรื่องของความเป็นประชาธิปไตยในทัศนะทางสังคมนั้น มีลักษณะที่ฝังลึกเป็น “จิตสำนึก” ภายใต้อิทธิพลของการศึกษาอบรม การปลูกฝังและการชี้นำตลอดจนภาวะแวดล้อทางการเมืองเศรษฐกิจและสังคม ทั้งในกรณีของส่วนบุคคล ส่วนของชุมชนและที่เป็นสังคมไทยในส่วนรวม การปรับเปลี่ยนและการพัฒนาทัศนะทางสังคมให้เป็นประชาธิปไตยเป็นภารกิจที่สำคคัญในบริบทของการศึกษาและวัฒนธรรมของชาติ ที่แม้จะได้มีการดำเนินการมาตลอด หากก็คงจะต้องเพิ่มความเอาใจใส่เพื่อผลักดันสังคมไทยไปสู่ประชาธิปไตยอันสมบูรณ์

     ประเด็นที่ผมเห็นว่ามีความท้าทาย และสามารถนำเสนอเป็นรูปธรรมได้มาก อีกทั้งก็ได้มีการกล่าวถึงกันอยู่เนืองๆ โดยที่ยังไม่มีการประมวลให้เห็น  ได้ชัดเจน สามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้อย่างเป็นขั้นตอนตามความเหมาะสม ก็คือ “ประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจ” ดังนั้นผมจึงรับภาระในการเรียบเรียงเรื่องดังกล่าวนี้เป็นหนังสือเล่มเล็กๆ ในลักษณะที่เป็น “treatise” เพื่อกระตุ้นความรู้ ความเข้าใจ ตลอดจนความสนใจของบรรดาคนไทยผู้ใฝ่ฝัน “ประชาธิปไตยอันสมบูรณ์” โดยเบนความเอาใจใส่มาจากประเด็นที่ว่าด้วยประชาธิปไตยทางการเมือง ซึ่งมีการถกเถียงกันมานานแล้ว มาสู่เรื่องของเศรษฐกิจ ซึ่งเป็น “ฐาน” รองรับการเมือง ผมประสงค์ที่จะชี้ให้เห็นว่าตราบใดที่เศรษฐกิจยังไม่เป็นประชาธิปไตย การเมืองจะเป็นประชาธิปไตยมิได้

     ผมยังหวังว่า ถ้าหากว่าเราสามารถทำให้เศรษฐกิจของประเทศไทยมีความเป็นประชาธิปไตยมากขึ้นกว่าที่เป็นอยู่ การเมืองของไทยเราจะมีความเป็นประชาธิปไตยมากขึ้นและความขัดแย้งตลอดจนความแตกแยกในสังคมก็อาจจะลดลง ความหวังดังกล่าวนี้คือแรงบันดาลใจให้ผมเรียบเรียงหนังสือที่ให้ชื่อว่า “ประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจ ฐานรากของถนนสู่ประชาธิปไตยอันสมบูรณ์” ซึ่งกำลังอยู่ในสายตาของท่านผู้อ่านในขณะนี้


                                                                                     ดร.วิชิตวงศ์ ณ ป้อมเพชร
                                                                                             ราชบัณฑิต
                                                                                          ๒ เมษายน ๒๕